hobby-cnc

Welkom op mijn
Hobby Modelbouw site.

 

 

Het kleuren van materiaal

Zwart maken van messing onderdeeltjes.

Met name op statische scheepsmodellen treft men vaak onderdelen aan die in het echt zijn gemaakt van staal, zoals ankers, assen van blokken, bolders en dergelijke. De praktijk is meestal dat deze onderdelen zijn beschermd tegen corrosie door een laagje zwarte verf of zijn behandeld met teer.

Bij modelbouwers bestaat er een voorliefde om deze onderdelen van messing te vervaardigen om problemen met corrosie te voorkomen. Vooral daar waar in het model eikenhout is verwerkt kan dit vervelende effecten hebben. Eikenhout bevat immers looizuur dat staal aantast en roestend staal veroorzaakt veelal vlekken op het hout, die er niet zijn uit te krijgen. Dit effect is vaak waar te nemen bij oudere scheepsmodellen waarbij stalen spijkertjes zijn gebruikt.

Messing geeft niet van dergelijke vlekken zodat het dus een logische zaak lijkt om metalen onderdelen van messing te vervaardigen en te voorzien van een keurig laagje zwarte verf. Er schuilt echter een addertje onder het gras! Het probleem dat zich bij messing voordoet is dat het erg moeilijk is om een goede hechting van verf op het metaaloppervlak te krijgen. Er zijn wel grondlagen die in dit opzicht een redelijk resultaat opleveren, maar het probleem zit hem vooral bij kleiner onderdelen in de laagdikte die een dergelijk verfsysteem al gauw krijgt en de onderdeeltjes er onnatuurlijk "geverfd" doet uitzien.

Op de club is enige tijd een verf in gebruik geweest die afkomstig was van de firma "Mavom" en redelijke resultaten opleverde. Er kleefden echter twee problemen aan. Het spul had een scherpe penetrante geur, zodat gebruik binnenshuis niet is aan te raden en vooral aan scherpe overgangen en randjes van de onderdelen, waar overigens elke verflaag het erg moeilijk krijgt, traden toch gemakkelijk beschadigingen op.

Jan Schouten heeft het geprobeerd met moffellak, zoals in spuitbussen wordt verkocht voor uitlaten van motoren etc. Het geeft wel een mooi dun verflaagje, maar het vereist wel enige overredingskracht om ze in de keukenoven te kunnen inbranden zonder huiselijke twisten! Daarbij komt dat de laag toch nog vrij gevoelig is voor beschadiging.

Een andere mogelijkheid is om door middel van een chemische behandeling het metaaloppervlak te kleuren.

Er zijn chemicaliŽn in de handel waarmee men metaaloppervlakken kan kleuren door middel van een neerslag van bepaalde stoffen. (Zure regen is overigens iets anders.) Vooral in voor modelbouwers geschikte kleine verpakkingen zijn deze chemicaliŽn duur en veelal worden ze minder werkzaam als ze enige tijd worden bewaard. Het effect is wel erg mooi.

Piet van Dijk bereikt de laatste tijd heel mooie resultaten met behulp van het reinigingsmiddel "Glorix", uit de gele flessen, u kent ze vast wel. Hij verwijdert eerst de altijd aanwezige oxidelaag, ontvet de onderdelen zeer grondig en laat ze vervolgens een nachtje in een potje met Glorix liggen. Als het wel eens mislukt blijkt meestal dat het schoonmaken van het oppervlak niet optimaal is verlopen of dat het onderdeel toch ongewild in aanraking is gekomen met de vingers. Als het gedraaide onderdelen betreft, steekt hij ze af en pakt ze alleen aan met een schoon papiertje. Zonder ontvetten gaan ze direct de Glorix in. Het resultaat is verbluffend. Een mooi matzwart laagje en het ruikt nog fris ook! We moeten maar hopen dat Unilever de formulatie van dit product nu niet al te snel wijzigt.

Kleurtjes met huishoudmiddelen

Van Tom Gregersen, u weet wel de man die van die kunstige kleine (Deense) treintjes maakt die nog perfect functioneren ook, kreeg ik een afdruk van een artikel uit een tijdschrift over modelspoorwegbouw met een opsomming van een aantal chemische middelen die bij dit soort modelbouw toepasbaar zijn. Nu zijn daarbij middelen die ronduit gevaarlijk zijn om zelfs maar in huis te hebben vanwege de zeer hoge giftigheid of het explosieve karakter ervan!

Ik vind het veiliger om deze middeltjes maar buiten beschouwing te laten.

Een aardige toepassing in het kader van de huishoudmiddeltjes is het gebruik van schoonmaakazijn voor het kleuren van houten onderdelen.

De wetenschappelijke naam voor azijnzuur is "methaancarbonzuur'. (C2 H402 ) Schoonmaakazijn is weer een oplossing van ca. 5% azijnzuur in water. Het heeft een penetrante (azijn)geur die o.a. ook waarneembaar is bij het werken met siliconenkit.

De verwerking gaat als volgt:

Men lost een dot staalwol op in een fles huishoudazijn. Dit gaat niet vlug, het duurt wel enkele dagen voor de staalwol is opgelost. Hierdoor ontstaat een oplossing van ijzeracetaat. Men spreekt ook wel van ferroacetaat.

Deze oplossing kan gebruikt worden om hout te kleuren. Het resultaat is een grijze tot roodbruine kleur, afhankelijk van de gebruikte houtsoort en de opgebrachte hoeveelheid.

Tom heeft voor ons wat proeven genomen met diverse houtsoorten. Het resultaat ziet er verrassend goed uit en belangstellenden kunnen deze proefstukjes bewonderen in de "Buishoek". Op deze wijze maken we zelf voor

weinig geld een goed kleurmiddel dat in vele gevallen niet onderdoet voor waterbeits van de schilder. Daar betaal je toch al gauw iets van 30 tot 40 Euro's per liter. De "spoortjesmensen" gebruiken het spul om bijvoorbeeld grote hoeveelheden spoorbielsjes te kleuren door ze eenvoudig in de vloeistof onder te dompelen.

Een andere toepassing van pure schoonmaakazijn is om kleine hoeveelheden toe te voegen aan gips, waardoor de uitharding wordt vertraagd en er minder kans is op krimpscheurtjes tijdens het drogen. Het zelfde effect is met sterke thee te bereiken. Het vertragingseffect wordt hier veroorzaakt door het looizuur dat in thee voorkomt maar het nadeel is dat er een beetje gore vale kleur op het gipsoppervlak achterblijft.

Bob Hendriks
Lid van :
Model Vereniging Vlaardingen

 


[Hobby Model bouw] [Handige modelbouw tips] [handige tips algemeen] [GB - General tips for the model builder] [De - Tips fŁr den vorbildlichen Erbauer] [Alles over modelbouw zeilen] [Manden vlechten] [Het Hoe en Wat van  scheeps masten] [Het maken van een vitrine kast] [Het maken van een Vacutherm] [Het maken van model bouw wagen veren] [Het maken van relingen van modelbouw schepen] [Het kleuren van materiaal] [Het maken van een modelbouw kruiwagen] [Speelgoed voor poppenhuis] [Beginners Stoom machine] [Achtkant korenmolen - model gas] [Het maken van een prieel op schaal] [Schaal modellen] [Poppen huizen] [T Dries] [Rien van Zandbeek] [L van t Hof] [Poppenhuis ( Dollhouse ) L van t Hof] [Cevering] [Poppen huis ( Doll House ) van Dhr. Cevering] [J Louw] [Poppenhuis ( Dollhouse ) Mevr. J Louw] [Stoom machines] [P van der Ende] [PhotoGallery] [M Alewijn] [Stoom machine van Dhr. M. Alewijn] [G Jonkman] [Stoom machine van dehr. G. Jonkman] [Hetelucht motor KY KO] [Verticale stoom machine GEORGINA] [Stoom trein Invicta] [De Jong] [Dijkgraaf] [Scale Model Steam Engine van dehr Dijkgraaf] [P van Dijk] [Wielaard] [Houten modellen] [Tom Spithoven] [Houten Schaal modellen van Tom Spithoven] [Rien van Zandbeek] [Houten schaal modellen van Rien van Zandbeek] [R Hoefakker] [P van Dijk] [B van der Weiden] [Burgerhout] [De Haringbuis] [Radio Grafisch bestuurbare boten] [JV van der Borden] [ER Breederveld] [Model Schepen van Dhr Breederveld] [Radio Grafisch bestuurbare auto's] [ER Breederveld] [R/C Truck van Dhr. Breederveld] [Schaal modellen op Brandstof] [M Alewijn] [Model Trein van Dhr Alewijn] [Brandweer wagen Ahrens - Fox Motorspuit] [GB - Fire-engine Ahrens - Fox] [Modelbouw Schepen] [R Hoefakker] [P van Dijk] [MH Haverhoek] [Modelbouw schepen van MH Haverhoek] [Frans van der Burg] [Modelbouw schepen van Frans van der Burg] [De Liberty] [Peet Woning] [Modelbouw schepen in flessen] [MH Haverhoek] [Model bouw schepen in flessen van MH Haverhoek] [JWM Vasenna] [Model Schepen in Flessen van Dhr. JWM Vasenna] [Klokken] [Tom Spithoven] [GB] [Wielaard] [Lier Skeleton Klok] [GB] [Zelfbouw Molens] [Han Vis] [Tentoonstellingen] [Nieuw Beierland 04 feb 2006] [opendag nieuwbeierland 4 feb 2006]