hobby-cnc

Welkom op mijn
Hobby Modelbouw site.

 

 

Het geheim van de smid ofwel het maken van wagenveren!

Het is niet zo verwonderlijk dat op modelbouwtentoonstellingen toch altijd weer de aandacht van het publiek getrokken wordt door de grote diversiteit aan modellen van alle mogelijke wagens en karren. Wat dat betreft is het bouwen hiervan best wel een dankbare aangelegenheid. Het aanbod is erg gevarieerd. Voor iedere modelbouwer is er wel wat leuks te vinden. Er zijn eenvoudige modellen voor de beginners maar er zijn ook heel wat gecompliceerde modellen die alleen geschikt zijn voor de meer ervaren bouwers. Alle wagens hebben twee probleemgebieden gemeen: de wielen en de bevestiging aan de rest van de kar. Over de wielen is al voldoende geschreven, daarover hoeven we het nu niette hebben. De bevestiging ervan, vooral als er bladveren in het spel zijn, is andere koek... De kneep zit hem meestal in het maken van bladveren die zowel gelijk van vorm zijn als wel van gelijke afmeting zijn. Iedereen is wel in staat om een krulletje aan een stripje metaal te buigen, maar twee gelijke krullen is iets waarbij je de bokken van de schapen leert scheiden! Iemand die niet voor schaap aangezien wilde worden is onze Piet van Dijk. De karren die hij maakt zijn meestal van het lichtere type. Meestal zijn deze voorzien van enkelvoudige bladveren. (zie Fig.1)

fig1k

Aan deze bladveren zijn te onderscheiden: Het blad, waaraan de wielas wordt bevestigd, met aan elk kant een krul, die overgaat in een oog. In het echt werden deze veren door een smid vervaardigd die hierbij uitging van een strip verenstaal dat in de gewenste vorm werd gesmeed en ervaring speelde daarbij een grote rol. Zoals bekend waren smeden niet erg scheutig met hun bedrijfskennis Nu heeft Piet nooit het beroep van smid uitgeoefend en hij was dus wel zo vriendelijk om zijn "geheimen" met ons te delen.
Piet maakt zijn wagenveren van messing strip met een doorsnede van 5x1 mm. Messing is een legering van koper en zinken het kan gemakkelijk bewerkt worden, maar met het buigen van het kleine oog en de krul moet men toch oppassen. Als het materiaal wordt vervormd treedt er namelijk "versteviging" op. Het materiaal wordt dan wat harder en vooral brosser, waardoor het de neiging heeft om te scheuren als het nog verder wordt vervormd. Het verschijnsel wordt veroorzaakt doordat de kristalstructuur verandert. Deze verandering kan men evenwel weer teniet doen door het materiaal na vervorming te gloeien en direct daarna in water af te koelen. Er zit dus niets anders op dan de strip uit te gloeien, af te koelen, een stukje te buigen, zonodig weer te gloeien en af te koelen waarna men weer verder kan buigen, etc. Dit kost dus wel wat tijd.

Voor het buigen van de veer heeft Piet een tweetal handige hulpstukjes gemaakt; een voor het buigen van het oog en het tweede voor het buigen van de krul

Het buigproces

Het maken van een veer verloopt als volgt:

  • Allereerst bepaalt men de lengte van de veer. Dit is op verschillende manieren mogelijk;
  • Door nameten van de tekening en eventueel via berekeningen of, zoals eigenlijk het meest eenvoudig is, door met behulp van een touwtje en enig gewriemel de uitgeslagen lengte van de tekening over te nemen. Vervolgens maakt men aan de hand hiervan een aantal stripjes van gelijke lengte en men gloeit de uiteinden van de stripjes uit. Hiertoe houdt men de uiteinden in een vlammetje tot het materiaal rood begint te worden. Ga hierbij niet te ver, want dan is er na het gloeien een koperkleur zichtbaar omdat het koper zich afscheidt van het zink.
  • Als het te maken veertje in het midden een vlak stuk met twee schuin oplopende kanten heeft, verdient het aanbeveling om dit eerst af te tekenen en te buigen voordat de ogen worden gebogen.
  • Men neemt nu het hulpstukje voor het buigen van het oog en zet dit vast in de bankschroef. Een
    messing stripje wordt nu zodanig in het hulpstuk geplaatst dat een uiteind gelijk ligt met de beide 2mm. dikke pennen. (Fig. 2-A)
  • Vervolgens trekt men het stripje om de pen van de mat. Indien men de weerstand van het materiaal ook maar iets voelt toenemen moet het eind van het stripje weer worden gegloeid. Dit spel herhaalt men enkele malen tot de situatie van Fig. 2-D is bereikt: Het andere eind van het stripje wordt nu op dezelfde wijze van een oog voorzien, waarbij men er op moet letten dat beide ogen zich aan dezelfde kant van het stripje bevinden!
  •  

  •  Heeft men de slag eenmaal te pakken, dan is het een klein kunstje om ook de resterende stripjes van ogen te voorzien. Denk er aan om steeds weer te gloeien en af te koelen.
fig2k

    Fig.2 Buigen van het oog

Voor het buigen van de krul is het andere hulpstuk nodig.

  • Men begint met het stukje strip achter het oog uit te gloeien en dit eind in de buigmal te plaatsen (Fig. 3-A)
  • De strip wordt nu om het cilindrisch gedeelte van de mal getrokken tot de situatie van Fig. 3-H is bereikt.
  • De strip wordt uit de mal genomen, omgedraaid en met het andere eind weer in de mal geplaatst. Het kan geen kwaad om nu even bewust te controleren of dit op de juiste manier is gebeurd anders bestaat de kans dat na afloop blijkt dat er een heel creatief veertje is gemaakt...!
  • Nadat ook aan dit eind een krul is gemaakt beveelt Piet aan om de hartafstand van de ogen te vergelijken met wat de tekening daarvoor aangeeft. Zijn er kleine afwijkingen, dan valt dit te corrigeren door met behulp van de buigmal de krullen wat meer door te buigen of terug te nemen. Op dezelfde wijze kan men alle veertjes praktisch gelijk maken. Piet controleert dit met behulp van twee spijkertjes die moeiteloos door de ogen van twee veren moeten passen voordat hij tevreden is.
fig3k
fig4k

DE HULPSTUKKEN

Van de door Piet van Dijk gemaakte hulpstukken is een aantal tekeningetjes hierbij afgedrukt. Piet heeft zichzelf bedacht met een luxe uitvoering door de hulpstukken van roestvrij staal te maken, maar echt nodig is dit niet. Men kan ook rustig gebruik maken van een goed stukje koolstofstaal. Het voordeel is dat dit laatste zich wat beter laat verspanen. Het gereedschap voor het buigen van de ogen bestaat eigenlijk uit niets anders dan twee pennetjes van 2mm. met een zodanige tussenafstand dat het stripje er net tussen past. Piet heeft dit uit een stukje rond gedraaid, zodat hij maar 1 gaatje hoefde te boren. (Zie Fig. 4)

Het hulpstuk voor het buigen van de krul is iets gecompliceerder. Hier is uitgegaan van het feit dat de krul eigenlijk een deel van een cirkel is. Dit is niet helemaal waar, maar niemand ziet het; stilhouden dus..! Er is uitgegaan van een stukje rond staf van 10 mm. Op exact 2mm. uit het hart is met behulp van een freesje een potgat van 4mm x 6mm diep aangebracht. Het freesje is verwisseld voor een boortje van 2mm. en in het hart van het potgat is een gat van 12mm. diepte geboord. Hierna werd met een freesje van 2mm. een gleufje gefreesd dat eigenlijk een raakvlak aan het potgat is. Met een klein vijltje wordt nu een afronding vanaf de buitenkant van het stukje staf naar het potgat gemaakt. Nu rest alleen nog het intikken van een pennetje van 2mm om het oog van de veer mee te fixeren. (Fig. 5)

fig5k
fig6k

[Hobby Model bouw] [Handige modelbouw tips] [handige tips algemeen] [GB - General tips for the model builder] [De - Tips für den vorbildlichen Erbauer] [Alles over modelbouw zeilen] [Manden vlechten] [Het Hoe en Wat van  scheeps masten] [Het maken van een vitrine kast] [Het maken van een Vacutherm] [Het maken van model bouw wagen veren] [Het maken van relingen van modelbouw schepen] [Het kleuren van materiaal] [Het maken van een modelbouw kruiwagen] [Speelgoed voor poppenhuis] [Beginners Stoom machine] [Achtkant korenmolen - model gas] [Het maken van een prieel op schaal] [Schaal modellen] [Poppen huizen] [T Dries] [Rien van Zandbeek] [L van t Hof] [Poppenhuis ( Dollhouse ) L van t Hof] [Cevering] [Poppen huis ( Doll House ) van Dhr. Cevering] [J Louw] [Poppenhuis ( Dollhouse ) Mevr. J Louw] [Stoom machines] [P van der Ende] [PhotoGallery] [M Alewijn] [Stoom machine van Dhr. M. Alewijn] [G Jonkman] [Stoom machine van dehr. G. Jonkman] [Hetelucht motor KY KO] [Verticale stoom machine GEORGINA] [Stoom trein Invicta] [De Jong] [Dijkgraaf] [Scale Model Steam Engine van dehr Dijkgraaf] [P van Dijk] [Wielaard] [Houten modellen] [Tom Spithoven] [Houten Schaal modellen van Tom Spithoven] [Rien van Zandbeek] [Houten schaal modellen van Rien van Zandbeek] [R Hoefakker] [P van Dijk] [B van der Weiden] [Burgerhout] [De Haringbuis] [Radio Grafisch bestuurbare boten] [JV van der Borden] [ER Breederveld] [Model Schepen van Dhr Breederveld] [Radio Grafisch bestuurbare auto's] [ER Breederveld] [R/C Truck van Dhr. Breederveld] [Schaal modellen op Brandstof] [M Alewijn] [Model Trein van Dhr Alewijn] [Brandweer wagen Ahrens - Fox Motorspuit] [GB - Fire-engine Ahrens - Fox] [Modelbouw Schepen] [R Hoefakker] [P van Dijk] [MH Haverhoek] [Modelbouw schepen van MH Haverhoek] [Frans van der Burg] [Modelbouw schepen van Frans van der Burg] [De Liberty] [Peet Woning] [Modelbouw schepen in flessen] [MH Haverhoek] [Model bouw schepen in flessen van MH Haverhoek] [JWM Vasenna] [Model Schepen in Flessen van Dhr. JWM Vasenna] [Klokken] [Tom Spithoven] [GB] [Wielaard] [Lier Skeleton Klok] [GB] [Zelfbouw Molens] [Han Vis] [Tentoonstellingen] [Nieuw Beierland 04 feb 2006] [opendag nieuwbeierland 4 feb 2006]